Hoe gaat Skal om met meldingen van residuen, zoals PBO?

We krijgen regelmatig vragen van biologische bedrijven over piperonylbutoxide (PBO). Wanneer residuen van PBO worden aangetroffen in biologische producten, zoals in graan, mais, sesam en cacao, is het bij bedrijven niet altijd duidelijk of ze een melding moeten maken of hoe ze het eigen onderzoek aan moeten pakken. De biologische verordening staat middelen toe die PBO bevatten (art. 2, lid 3 van Verordening 1107/2009). Dus wordt gedacht dat een residu ervan in het biologische product geen reden is om te twijfelen aan de bio-status. Zo simpel is het niet! Het aantreffen van PBO is een signaal dat ergens in de keten een middel is gebruikt met als werkzame stof pyrethrine of pyrethroïden. PBO wordt toegevoegd aan deze stoffen om de werking ervan te vergroten. PBO is zelf niet het werkzame middel.

Het gebruik van pyrethrine is toegestaan, mits de gebruiksvoorschriften van het middel zijn gevolgd. PBO wordt ook in pyrethroïden (chemisch gesynthetiseerde vorm van pyrethrine) toegepast. Deze pyrethroïden zijn in de biologische productie niet toegestaan, met een enkele uitzondering voor gebruik ter bestrijding van specifieke plaaginsecten.
Of een middel juist is toegepast, is vrij complex om te bepalen. Bij het eigen onderzoek is het van belang dat een bedrijf achterhaald waar in de keten de besmetting plaats heeft gevonden. Als dit in het eigen bedrijfsproces is, dan moet onderzocht worden of het middel met PBO op die locatie (vaak een bewaarhal of opslaglocaties) conform wettelijke gebruiksvoorschriften is toegepast. Bijvoorbeeld of het bedrijf bij behandeling van een loods ervoor gezorgd heeft dat er op het moment van behandeling geen biologische producten waren opgeslagen, of dat deze goed waren afgeschermd. Biologische bedrijven moeten alles doen om besmetting van producten te voorkomen. Ook wanneer zij bijvoorbeeld een loonwerker inhuren voor het uitvoeren van de behandeling, is het biologische bedrijf verantwoordelijk voor de juiste uitvoering. Is er een fout gemaakt? Bijvoorbeeld omdat pyrethroïden zijn gebruikt? Of omdat de producten niet juist zijn afgeschermd? Dan is er twijfel over de bio-status en is het verplicht een melding te doen aan Skal. Ook is het belangrijk dit risico op te nemen in het risicobeheersplan om herhaling te voorkomen.

Als de toepassing niet terug te herleiden is naar de eigen bedrijfsprocessen, maar dus eerder in de keten heeft plaatsgevonden, dan is het verplicht om Skal hier onmiddellijk over te informeren.

Als wij een melding van PBO ontvangen starten we een onderzoek naar de bron van PBO. Bij gebruik van pyrethroïden verliest de partij de bio-status. Bij gebruik van pyrethrine volgt onderzoek naar de wijze van gebruik. Zijn de wettelijke gebruiksvoorschriften niet opgevolgd, dan verliest ook zo’n partij de bio-status en volgt een melding aan de NVWA.