Biologische teelt van gewassen

Biologische teelt sluit aan bij natuurlijke ecosystemen. Boeren werken met de kracht van bodem en planten, zonder chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen.

De doelen van biologische landbouw zijn onder andere:

• Bescherming van milieu en klimaat.

• Behoud van bodemvruchtbaarheid op de lange termijn.

• Een hoog niveau van biodiversiteit.

• Bijdragen aan een niet-toxisch milieu.

• Ontwikkeling van plant genetisch materiaal dat past bij biologische landbouw.

• Gebruik van diverse plant genetische materialen, zoals biologische heterogene materialen.

• Ontwikkeling van biologische teeltpraktijken met een gezond economisch perspectief voor de sector.

Deze doelstellingen staan benoemd in de Europese regels voor biologische landbouw in Verordening (EU) 2018/848.

Biologisch telen betekent dat gewassen groeien in een levende bodem. De bodem bevat een rijk bodemleven met bacteriën, schimmels en kleine dieren. Dit bodemleven zorgt voor voedingsstoffen voor planten, een goede bodemstructuur en weerbaarheid tegen ziekten en plagen. Biologische boeren werken actief aan het versterken van dit bodemleven. Dat doen zij bijvoorbeeld met organische bemesting en een gevarieerd teeltplan.

In de biologische landbouw worden chemisch-synthetische middelen niet gebruikt. Boeren voorkomen ziekten en plagen vooral door:

• Sterke en geschikte rassen te kiezen.

• Een gezonde bodem op te bouwen.

• Verschillende gewassen te roteren.

• Natuurlijke vijanden van plagen te stimuleren.

Biologische telers voeren mechanische teeltmaatregelen uit, zoals schoffelen en onkruid wieden. Dit maakt de teelt van biologische gewassen arbeidsintensief. Het uiteindelijke doel is een teeltsysteem dat in balans is met de natuur. Door de afwezigheid van chemische middelen is er meer ruimte voor insecten, vogels en bodemleven, wat de natuurlijke plaagbestrijding bevordert.

Biologische boeren roteren altijd meerdere gewassen. Deze vruchtwisseling helpt om de vruchtbaarheid en biologische activiteit van de bodem te behouden of te verhogen. Ook helpt vruchtwisseling bij het beperken van parasieten, ziekten en onkruiden. Een voorbeeld van vruchtwisseling is: in jaar 1 worden aardappelen geteeld en in jaar 2 graan.  Aardappelen vragen veel van de bodem. Graan geeft de bodem daarna rust. Door deze afwisseling blijft de bodem vruchtbaar, krijgt het bodemleven ruimte om zich te herstellen en neemt de kans op ziekten en plagen af. Vruchtwisseling is daarom een belangrijk onderdeel van een gezonde bodem en biologische teelt.

Biologische boeren gebruiken biologisch plantaardig teeltmateriaal en onbehandeld biologisch zaaizaad als dit beschikbaar is, Dit wordt biologisch plantaardig teeltmateriaal (PTM) genoemd. Plantaardig uitgangsmateriaal, zoals  zaaizaad, pootgoed, stekken en entmateriaal, wordt voor de biologische teelt ook op biologische grond geproduceerd.

Biologisch telen betekent dat boeren de kringloop zo veel mogelijk sluiten. Daarom gebruiken telers bij voorkeur mest van dieren uit biologisch gecertificeerde veehouderijen uit de regio. Zo werken biologische veehouders en akkerbouwers samen om voedingsstoffen opnieuw te gebruiken.

Het sluiten van de kringloop betekent dat voedingsstoffen, zoals stikstof, fosfaat of koolstof zo veel mogelijk binnen het eigen bedrijf of de regio blijven. Hierdoor is minder aanvoer van meststoffen van buiten nodig. 

Deze circulaire werkwijze ondersteunt een gezond landbouwsysteem waarin bodem, planten en dieren met elkaar verbonden zijn.

De biologische sierteelt en de teelt van biologische snijbloemen vallen onder dezelfde voorwaarden als andere biologische teelten. Voor biologische sierteelt bestaat geen aparte biologische regelgeving.